In de elfde eeuw na Christus probeerde een aantal Noormannen, vanaf de plek waar het huidige—what’s in a name—Normandië ligt, onder leiding van de Hertog van Normandië, een verovering van de Britse eilanden. Hij namelijk vond dat hij vanwege zijn stamboom recht had op de Engelse troon. De verovering lukte en de hertog kreeg een nieuwe naam. Willem de Veroveraar. Wel zo passend.

Vlug daarna bouwden de Franse Noormannen een aantal kastelen in het veroverde gebied. Eentje ervan was Castell Ystum Llwynarth en ligt in het westen van Groot-Brittannië, in het zuiden van Wales, maar wel aan een oostelijke kust. Deze Welshe naam werd pas tien jaar later gegeven na een verovering door Welshmen op de Franse Noormannen. Ystum kan naar het Engels worden vertaald als stum en heeft drie betekenissen. Als zelfstandig naamwoord betekent het ongefermenteerd druivensap en als werkwoord betekent het zowel druivensap niet meer laten fermenteren als druivensap wél laten fermenteren. Llwynarth betekent landgoed[1]. Wijnlandgoed is een goed te verklaren naam, omdat wijn al vele eeuwen eerder in Engeland was geïntroduceerd en de middeleeuwen een relatief warme periode waren waarin er zelfs wijn werd verbouwd in Engeland zelf. De Noormannen, afkomstig uit Frankrijk, lusten het wel. De aanwezigheid van wat er uitziet als een stel wijnkelders in het kasteel wijst ook op het feit dat er wijn werd gemaakt in de middeleeuwen in Engeland[2].

In de Britse taal is het kasteel al eeuwen (en nog steeds) bekend als Oystermouth Castle, waarschijnlijk vanwege de ligging aan de oostkust van het zuiden van het westen van Groot-Brittannië. Maar er is een grote kans dat de wijn die er vandaan kwam Oyster werd genoemd.

Shakespeare

Het toneelstuk De vrolijke vrouwtjes van Windsor van William Shakespeare vertelt het verhaal van een ridder John Falstaff, een karakter (waarschijnlijk[3]) gebaseerd op John Fastolf, die in de Slag bij Patay in 1429 tussen de Engelsen en Fransen, na grote verliezen van manschappen (door onder andere Jeanne d’Arc) op de vlucht sloeg en daardoor, ondanks veertig jaar veldslagen te hebben uitgevochten, te worden herinnerd als immoreel. Het karakter Falstaff in het toneelstuk van Shakespeare is, misschien net als Fastolf, een geruïneerde ridder, die het heeft voorzien op twee vrouwen in Windsor omdat hij niet zoveel geld meer heeft en deze twee vrouwen nogal welgesteld zijn. In het toneelstuk wordt Falstaff door een lid van zijn entourage, genaamd Pistol, gevraagd of hij hem een penny kan lenen, wat Falstaff weigert. Daarop reageert Pistol met

Why then the world's mine Oyster,
Which I with sword will open.

Er wordt algemeen aangenomen dat deze eerste referentie aan het gezegde The world is your oyster een metafoor betreft voor de mogelijkheden die de wereld biedt (en dat de wereld niet écht een oester is). Het openen van de oester, met misschien wel een parel erin, is de beeldspraak voor het hebben van mogelijkheden (met als toppunt dus die zeldzame waardevolle parel). Waarom je een oester met een zwaard, en niet gewoon met een handig oestermes zou openen, heeft misschien te maken met de plek waar het tafereel zich afspeelt, Windsor, te maken. De plek ligt op ruime afstand van zee. Honderden jaren geleden was het vanwege reistijd en -kosten, nog meer dan nu, niet heel verstandig om zeevruchten ver van de kust te eten. Het zwaard zorgt dan misschien voor gepaste afstand voor rotte oesterlucht.

Maar er is ook een andere verklaring mogelijk. Aangezien Shakespeare in zijn originele tekst Oyster met een hoofdletter schrijft en het hier geen Duits betreft, moet hij wel een eigennaam bedoelen. Grote kans dus dat de Oyster hier een fles wijn van Oystermouth Castle betreft, aangezien sabreren, het openen van een fles met een zwaard, een (weliswaar overdreven) manier is om een fles te openen. Waar er bij een oester nog wat kracht aan te pas komt, is het bij het sabreren van een fles vooral souplesse.

De moraal van dit verhaal is dat het, of het nu om wijn of zeevrucht gaat, niet gaat om die Oyster, maar om het zwaard. Het zwaard staat voor autonomie. Een manier van kiezen. Iets doen met mogelijkheden.

Het is de hoogste tijd om dit gezegde eens te verbeteren, en ons te richten op het zwaard.


  1. https://www.quora.com/What-is-the-origin-of-the-phrase-the-world-is-your-oyster ↩︎

  2. http://www.realclimate.org/index.php/archives/2006/07/medieval-warmth-and-english-wine/ ↩︎

  3. https://nl.wikipedia.org/wiki/John_Falstaff ↩︎